Nợ như chúa Chổm

Một hôm, Chổm đi vào rừng chơi, thấy một con hổ đang ngủ dưới gốc cây, liền rón rén cầm một hòn đá lớn ném mạnh vào đầu hổ, hổ vỡ óc chết tươi.

Ðang nắm đuôi kéo hổ về thì Chổm bỗng gặp một con hổ khác xông ra.

Chổm sợ quá quẳng xác hổ cắm đầu chạy.

Khi hổ sắp đuổi kịp thì tự nhiên có một ông già tay cầm một cây côn sắt ở trong rừng hiện ra đánh chết con hổ dữ.

Chổm thoát chết, sụp lạy ông già.

Ông già trao cho Chổm cái côn, bảo: - Con hãy học một ít miếng võ để mà hộ thân.

Chổm sung sướng vâng lời.

Dạy xong, ông già cho Chổm cái côn rồi đi mất.

Từ đó, Chổm dùng côn làm vũ khí tuỳ thân.

Một hôm đi qua một cái miếu, Chổm từng nghe nói có nhiều yêu quái hại người, bèn cầm côn trèo tường nhảy vào tìm yêu quái.

Một lát, ở trong hang sâu bò ra một con rắn lớn mắt sáng như sao, miệng phun khí độc toan vồ lấy Chổm.

Chổm giơ thần côn vụt lấy vụt để vào đầu rắn.

Rắn chết, từ đó trong xóm được yên ổn.

Hai mẹ con Chổm về sau thấy yên, lại trở về chốn cũ.

Hằng ngày anh chàng đi kiếm củi hoặc làm thuê làm mướn nuôi mẹ.

Những lúc bụng đói, Chổm thường vào ăn cơm hay mua thức ăn tại các quán cơm ở cửa ô.

Hàng nào được Chổm vào ăn là hôm đó đắt như tôm tươi; còn hàng khác chỉ ngồi xua ruồi.

Người ta cho là Chổm nhẹ vía nên hàng nào cũng muốn mời anh vào ăn dù bán chịu cũng được.

Chổm loang toàng và tiêu pha bạt mạng.

Toàn là ăn chịu, mua chịu.

Ai hỏi nợ, hắn cũng bảo: - Ðến ngày tôi làm nên, sẽ xin trả chu tất!

Hồi bấy giờ có một ông quan khác tên là Nguyễn Kim trốn sang Lào mưu đồ việc diệt Mạc.

Vua nước Lào nhường cho ông ta miếng đất Sầm Châu làm căn cứ để lo việc khởi mã, Nguyễn Kim đã gây được lực lượng.

Nhưng ông ta còn muốn tìm một người thuộc dòng chính thống để bá cáo thiên hạ.

Khốn một nỗi con cháu vua Lê đã bị Mạc giết hại hầu hết.

Một đêm nọ, Nguyễn Kim thấy một vị thần hiện ra trong giấc mộng bảo: - Thiên tử ra đời đã lâu sao không đón về còn chờ gì nữa. - Cứ đi về phía tây kinh thành ,ở dãy hàng cơm đúng ngày thìn giờ ngọ, hễ thấy rồng đen quấn cột chính thị là thiên tử.

Truyền thuyết về chúa Chổm Sau khi tỉnh dậy, Nguyễn Kim rất mừng, bèn mang theo một ít bộ hạ cải trang đi tìm con cháu nhà Lê theo như lời thần nhân đã mách.

Hôm đó, Chổm đang ngồi ở hàng cơm, thấy có mấy người khách lạ đi qua, bèn đứng ôm lấy cột nhìn ra.

Nguyễn Kim rảo bước qua một lượt chỉ thấy quấn cột là một chàng trai trẻ tuổi, da đen sì, nhưng thấy điệu hèn hạ nên cũng không để ý.

Ðêm hôm đó Nguyễn Kim lại mộng thấy thần trách: - Ta đã mách cho biết thiên tử mà không nghe.

Ngày mai ra bờ sông hễ thấy ai đội mũ sắt, cưỡi thuyền rồng là đúng.

Hôm sau, Nguyễn Kim chực ở bờ sông nhìn những thuyền bè qua lại nhưng chờ mãi chả thấy ai đội mũ sắt cả.

Mãi đến gần gối có một chuyến đò ngang, trong đó có Chổm và một người bán chảo gang.

Gặp khi trời đổ cơn mưa, Chổm không có nón, phải mượn chiếc chảo úp lên đầu cho đỡ ướt.

Nhưng Nguyễn Kim không chú ý vì thấy y không có vẻ gì là quyền quý.

Thần lại xuất hiện trong giấc mộng của Nguyễn Kim, trách ông ta không nghe lời mình rồi bảo: - Ngày mai cứ đến chỗ quán cơm cũ tìm người nào “đi chữ đại, trở lại chữ vương” thì đón về.